Dziady cz. III - geneza!
Utwór powstał w 1832 roku w Dreźnie (stąd Dziady drezdeńskie) po klęsce powstania listopadowego. Mickiewicza i Polaków interesowało wtedy pytanie, dlaczego powstanie listopadowe upadło.
Odpowiedzią na to pytanie mają być wnioski wynikające z treści. We wstępie autor uzasadnia cel napisania - chodziło o to, aby pokazać światu, że Rosja carska od wielu lat prześladuje Polaków i że jest to prawdziwa martyrologia, czyli męczeństwo narodu.
Pisze, że pełnomocnik cara Nowosilcow rozpoczął prześladowanie od młodzieży i inteligencji, których zsyłał do ciężkich prac na Syberią. Nie miał litości nawet dla dziesięcioletnich dzieci. Była to akcja o charakterze czystek narodowych.
Kompozycja utworu jest luźna i składa się, ze scen o charakterze dialogowym (osiem), a ostatnia część ma formę epickiego opisu, opisującego Rosję, którą przemierza główny bohater Konrad (to dawny Guślarz, potem nieszczęśliwy Gustaw) do Petersburga na proces. Czas akcji to lata 20 na Litwie.